Kiedy i jak kierować ucznia do poradni leczenia uzależnień?
CM UNIMED | Poradnia Leczenia Uzależnień dla Dzieci i Młodzieży | Kraków
Praktyczny przewodnik dla nauczycieli, pedagogów szkolnych i dyrektorów szkół
Wprowadzenie
Cel prezentacji
Problemy emocjonalne i zachowania ryzykowne uczniów coraz częściej pojawiają się w codziennej pracy szkoły. Nauczyciele i pedagodzy są często pierwszymi osobami, które zauważają niepokojące sygnały — ale nie muszą zostawać z tym problemem sami.
Ta prezentacja ma na celu:
  • Pokazać, kiedy warto skierować ucznia do poradni
  • Wyjaśnić, jak wygląda proces przekierowania
  • Przedstawić zakres wsparcia, jakie oferuje poradnia
  • Ułatwić współpracę między szkołą a specjalistami
Kontekst
Dlaczego ten temat dotyczy szkół?
Szkoła jest miejscem, w którym problemy dzieci i młodzieży ujawniają się najwcześniej. Dane z ostatnich lat wskazują na wyraźne nasilenie trudności, z którymi mierzą się uczniowie — i z którymi mierzą się pracownicy oświaty.
Wzrost problemów emocjonalnych
Lęk, depresja i trudności adaptacyjne dotykają coraz młodsze roczniki uczniów
Zachowania ryzykowne
Eksperymentowanie z substancjami, samookaleczenia i inne formy autodestrukcji
Używanie substancji
Alkohol, narkotyki, nowe substancje psychoaktywne — coraz łatwiej dostępne
Uzależnienia behawioralne
Uzależnienie od internetu, gier i mediów społecznościowych jako narastający problem
Skala wyzwań w liczbach
Dane z raportów instytucji edukacyjnych i zdrowotnych potwierdzają, że zjawiska te nasilają się z roku na rok i bezpośrednio wpływają na funkcjonowanie szkoły.
30%
Uczniowie
deklaruje objawy lęku lub obniżonego nastroju
18%
Nastolatków
przyznaje się do kontaktu z substancjami psychoaktywnymi
40%
Nauczycieli
zgłasza trudności w radzeniu sobie z zachowaniami ryzykownymi

Wczesne rozpoznanie i szybkie przekierowanie ucznia do specjalisty znacząco zwiększa szanse na skuteczną pomoc.
Rozpoznawanie
Sygnały ostrzegawcze u ucznia
Pracownicy szkoły mają unikalną perspektywę — widzą ucznia codziennie i mogą zauważyć zmiany, które umykają rodzicom. Poniższe sygnały powinny zwrócić szczególną uwagę:
1
Nagła zmiana zachowania
Uczeń dotąd spokojny staje się drażliwy, zamknięty lub impulsywny — bez wyraźnej przyczyny
2
Spadek wyników w nauce
Pogorszenie ocen, brak zaangażowania, nieoddawanie prac — sygnał, że „coś się dzieje"
3
Izolacja lub agresja
Wycofanie z relacji rówieśniczych albo nasilenie konfliktów — obie skrajności są niepokojące
4
Wagary i konflikty
Regularne nieobecności, łamanie zasad, opozycyjność wobec dorosłych
5
Podejrzenie użycia substancji
Zmieniony wygląd, zapach, rozszerzone źrenice, senność — każdy sygnał wart uwagi
Jak odróżnić kłopoty dorastania od poważnego problemu?
Nie każda trudność wymaga interwencji specjalisty, ale pewne wzorce powinny wzbudzić czujność. Kluczowe jest obserwowanie nasilenia, czasu trwania i wpływu na funkcjonowanie ucznia.
Typowe trudności dorastania
  • Chwilowe wahania nastroju
  • Okazjonalne konflikty z rówieśnikami
  • Przejściowy spadek motywacji
  • Poszukiwanie tożsamości
Sygnały wymagające reakcji
  • Utrzymujące się zmiany przez tygodnie
  • Pogłębiająca się izolacja
  • Wyraźny wpływ na naukę i relacje
  • Powtarzające się zachowania ryzykowne
Dla szkoły
Czego szkoła NIE musi robić sama
Jednym z najważniejszych przekazów tej prezentacji jest jasne określenie granic roli szkoły. Pedagodzy i nauczyciele pełnią kluczową funkcję w rozpoznawaniu problemów, ale nie muszą brać na siebie zadań specjalistów.
Diagnozować uzależnienie
Diagnoza uzależnienia wymaga specjalistycznych narzędzi i kwalifikacji klinicznych. Szkoła sygnalizuje problem — poradnia go bada.
Prowadzić terapię
Terapia uzależnień to długotrwały proces wymagający wykwalifikowanego terapeuty. Rola szkoły to wspieranie, nie leczenie.
Brać pełnej odpowiedzialności
Proces zdrowienia wymaga współdziałania wielu instytucji. Szkoła jest jednym z ogniw — ważnym, ale nie jedynym.
Twoja rola jest kluczowa — i ma swoje granice
„Nie musisz mieć odpowiedzi na wszystkie pytania. Wystarczy, że zauważysz problem i wskażesz drogę do pomocy."
Szkoła pełni rolę pierwszej linii obserwacji. To nauczyciele, wychowawcy i pedagodzy widzą ucznia na co dzień i mogą jako pierwsi dostrzec niepokojące zmiany. Przekazanie informacji o specjalistycznej pomocy to nie porażka — to profesjonalizm.
Decyzja
Kiedy warto przekierować ucznia do poradni?
Przekierowanie do specjalisty to odpowiedzialna decyzja, którą warto podjąć, gdy obserwowane sygnały nasilają się lub utrzymują. Oto sytuacje, w których warto pomyśleć o kontakcie z poradnią:
1
Pojawiają się zachowania ryzykowne
Eksperymentowanie z substancjami, nadmierne korzystanie z internetu lub inne formy zachowań autodestrukcyjnych, które się powtarzają.
2
Pogarsza się ogólne funkcjonowanie
Spadek wyników, nieobecności, konflikty z rówieśnikami i dorosłymi — trudności kumulują się i wpływają na całe życie ucznia.
3
Narastają trudności emocjonalne
Lęk, obniżony nastrój, wybuchy złości lub wycofanie — problemy nie ustępują mimo interwencji szkolnych.
4
Rodzic szuka pomocy
Rodzic zgłasza się z prośbą o wskazówki, widzi problem i nie wie, gdzie szukać wsparcia — to idealny moment na przekazanie kontaktu.
Praktyczna lista kontrolna — czy warto przekierować?
Poniższa lista pomoże uporządkować obserwacje i podjąć decyzję o kontakcie z poradnią. Jeśli zaznaczysz 3 lub więcej punktów, warto rozważyć przekierowanie ucznia.
☐ Zmiana zachowania trwa dłużej niż 2–3 tygodnie
Nie jest to jednorazowy epizod, lecz utrzymujący się wzorzec
☐ Wyniki w nauce znacząco się pogorszyły
Uczeń nie reaguje na dotychczasowe formy wsparcia szkolnego
☐ Pojawiły się sygnały kontaktu z substancjami
Zapach, zmieniony wygląd, relacje rówieśników lub bezpośrednie informacje
☐ Relacje z rówieśnikami uległy poważnemu pogorszeniu
Izolacja, agresja lub zmiana środowiska towarzyskiego
☐ Rodzic wyraża bezradność wobec sytuacji
Rodzina nie radzi sobie i potrzebuje profesjonalnego wsparcia
Poradnia
Zakres pomocy poradni CM UNIMED
Poradnia Leczenia Uzależnień dla Dzieci i Młodzieży oferuje kompleksowe wsparcie — od pierwszej konsultacji po długoterminową terapię. Wszystkie formy pomocy są dostosowane do potrzeb młodego pacjenta.
Konsultacja diagnostyczna
Pierwszy krok: profesjonalna ocena sytuacji ucznia, identyfikacja problemów i zaplanowanie dalszych działań
Terapia indywidualna
Systematyczna praca z terapeutą uzależnień, dostosowana do wieku i rodzaju problemu ucznia
Wsparcie rodziny
Konsultacje i psychoedukacja dla rodziców, którzy potrzebują wskazówek w radzeniu sobie z sytuacją
Młodzi dorośli (do 26 r.ż.)
Wsparcie dla uczących się młodych dorosłych, którzy kontynuują naukę i potrzebują specjalistycznej pomocy
Ścieżka
Jak wygląda ścieżka przyjęcia do poradni?
Proces jest prosty i przejrzysty — zaprojektowany tak, aby ułatwić dostęp do pomocy zarówno rodzinom, jak i szkołom. Nie wymaga skierowania lekarskiego.
Cały proces — od pierwszego kontaktu do rozpoczęcia terapii — jest prowadzony przez doświadczonych specjalistów, którzy rozumieją specyfikę pracy z młodzieżą.
Kto może zgłosić się do poradni?
Rodzic lub opiekun
Może zadzwonić bezpośrednio i umówić konsultację dla dziecka
Szkoła
Pedagog lub dyrektor może skontaktować się z poradnią w celu konsultacji i przekazania informacji rodzicowi
Pełnoletni uczeń
Młody dorosły do 26. roku życia (uczący się) może zgłosić się samodzielnie

Ważne: Nie jest wymagane skierowanie od lekarza. Wystarczy kontakt telefoniczny lub mailowy, aby rozpocząć proces.
Rola szkoły
Rola szkoły w procesie pomocy
Szkoła odgrywa niezastąpioną rolę na trzech kluczowych etapach — i każdy z nich jest w zasięgu codziennych kompetencji nauczycieli i pedagogów:
Wczesne zauważenie problemu
Obserwacja zmian w zachowaniu, nauce i relacjach ucznia. Codzienny kontakt daje nauczycielom unikalną perspektywę, niedostępną dla żadnej innej instytucji.
Rozmowa z rodzicem
Spokojna, rzeczowa rozmowa o obserwacjach — bez diagnozowania i oceniania. Celem jest podzielenie się spostrzeżeniami i wyrażenie troski o ucznia.
Przekazanie informacji o pomocy
Wręczenie kontaktu do poradni, informacja o bezpłatnych formach wsparcia i zachęcenie rodzica do skorzystania z konsultacji specjalistycznej.
Jak przeprowadzić rozmowę z rodzicem?
Rozmowa z rodzicem bywa trudna — zwłaszcza gdy temat dotyczy podejrzenia uzależnienia lub zachowań ryzykownych. Oto sprawdzone zasady, które pomagają zachować profesjonalizm i budować zaufanie:
Opisuj, nie oceniaj
Mów o konkretnych zachowaniach, które zaobserwowałeś — unikaj interpretacji i diagnoz
Wyrażaj troskę
„Martwię się o Waszego syna/córkę" — taki komunikat otwiera rozmowę, zamiast ją zamykać
Proponuj, nie nakazuj
Podziel się informacją o poradni jako jednej z możliwości — rodzic musi podjąć decyzję samodzielnie
Współpraca
Współpraca szkoła – specjaliści poradni
Skuteczna pomoc uczniowi wymaga współdziałania. Poradnia CM UNIMED jest otwarta na współpracę ze szkołami — zarówno w zakresie konkretnych przypadków, jak i działań profilaktycznych.
Kontakt roboczy
Za zgodą rodzica możliwy jest kontakt między pedagogiem szkolnym a terapeutą poradni w celu koordynacji działań wspierających ucznia
Wspólne działania
Uzgodnienie strategii wspierania ucznia na terenie szkoły — np. dostosowanie wymagań, monitorowanie postępów, budowanie bezpiecznego otoczenia
Większa skuteczność
Badania pokazują, że skoordynowana pomoc szkoły i specjalistów znacząco zwiększa szanse na trwałą poprawę funkcjonowania ucznia
Model współpracy — od obserwacji do wsparcia
Poniższa infografika przedstawia, jak wygląda idealny przepływ informacji i działań między szkołą, rodziną a poradnią. Każde ogniwo jest ważne.
Kontakt
Dane kontaktowe poradni
Zapraszamy do kontaktu — zarówno rodziców, jak i pracowników szkół. Chętnie odpowiemy na pytania i pomożemy zaplanować dalsze kroki.
CM UNIMED
Poradnia Leczenia Uzależnień dla Dzieci i Młodzieży
Adres: ul. Górna 5a, Kraków
Telefon: 12 283 48 34
Nie jest wymagane skierowanie. Pierwsza konsultacja to rozmowa diagnostyczna, która pozwala zaplanować formę wsparcia.
Najczęściej zadawane pytania
Poniżej znajdziecie odpowiedzi na pytania, które najczęściej pojawiają się ze strony nauczycieli i pedagogów szkolnych:
1
Czy potrzebne jest skierowanie od lekarza?
Nie — wystarczy kontakt telefoniczny lub mailowy. Rodzic lub szkoła mogą umówić konsultację bezpośrednio.
2
Czy szkoła może skontaktować się z poradnią bez wiedzy rodzica?
Szkoła może zadzwonić po ogólną poradę, ale do objęcia ucznia terapią potrzebna jest zgoda rodzica lub opiekuna prawnego.
3
Jak długo trwa oczekiwanie na konsultację?
Czas oczekiwania zależy od bieżącej dostępności — zachęcamy do kontaktu telefonicznego, aby ustalić najbliższy termin.
4
Czy pomoc jest bezpłatna?
Tak, dla osób zamieszkałych na terenie Krakowa pomoc jest bezpłatna
Szkoła nie musi zostawać z problemem sama.
Wczesne przekierowanie ucznia zwiększa szansę na skuteczną pomoc.
Dziękujemy za Państwa codzienną pracę i uwagę poświęconą uczniom. Każda rozmowa, każde zauważone sygnały, każde przekazanie informacji o pomocy — to realna zmiana w życiu młodego człowieka.
📞 12 283 48 34
📍 ul. Górna 5a, Kraków
CM UNIMED | Poradnia Leczenia Uzależnień dla Dzieci i Młodzieży